โครงการวิทยานิพนธ์  พิพิธภัณฑ์ผ้า

The  textile fashion museum of Thailand.

บทนำ

นิยามความหมายโครงการ

พิพิธภัณฑ์  คืออาคารหรือสถาบัน  ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อรวบรวมเก็บรักษาวัตถุที่มนุษย์ทำขึ้น ทั้งในรูปแบบของโบราณวัตถุ วิทยาศาสตร์ ศิลปะ ประวัติศาสตร์ โดยมีจัดแสดงให้ผู้คนสามารถเข้าชมได้ถาวร หรือจัดแสดงชั่วคราว พิพิธภัณฑสถานมักจะให้บริการแก่สาธารณชน เพื่อประโยชน์ในการศึกษา สันทนาการ แสดงความภูมิใจของท้องถิ่น ดึงดูดนักท่องเที่ยว

A museum is an institution that cares for a collection of artifacts and other objects of scientific, artistic, cultural, or historical importance and makes them available for public viewing through exhibits that may be permanent or temporary.^[

สิ่งทอพื้นเมือง

เป็นวัสดุที่ได้จากถักทอเส้นใยที่มาจากวัสดุอื่น เช่น ฝ้าย รังไหม ไนลอน นำมาใช้สำหรับนุ่งห่ม และมีประโยชน์อื่นๆ เช่นการตกแต่ง มีหลายแบบเช่น ผ้าจาก ใยพืช จากขนสัตว์ จากแร่ธรรมชาติ และเป็น สิ่งทอที่ผลิตโดยชนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง ที่มีลักษณะเฉพาะทั้งในด้านวัสดุ เทคนิค สีสัน ลวดลาย และรูปแบบ ส่วนใหญ่เป็นผ้าทอมือ (hand woven fabrics)

แฟชั่น

"สมัยนิยมหรือวิธีการที่นิยมกันทั่วไปชั่วระยะเวลาหนึ่ง" เป็นการยอมรับจนเกิดเป็นค่านิยม มีกระบวนการเกิดภาษาใหม่ ซึ่งเป็นช่วงเวลาหนึ่งเท่านั้น และอาจจะรวมถึงความรู้สึกของแต่ละคนที่แสดงออกผ่านมาในรูปของการแต่งกายซึ่งขึ้นอยู่กับ ยุคสมัย,สภาพแวดล้อม,ฤดูกาล เป็นตัวกำหนดให้คนแต่ละยุคสมัยมีความแตกต่างกันจนออกมาเป็นแฟชั่นในยุคนั้นๆ 

โครงการวิทยานิพนธ์  พิพิธภัณฑ์ผ้า

 The  textile fashion museum ofThailand.

ประเด็นที่มาโครงการ (Problem Issue)

  เนื่องจากปัจจุบันประเทศไทยถือว่าเป็นประเทศอันดับต้นๆ ของเอเชียในการส่งออกสิ่งทอ ซึ่งประเทศไทยเป็นประเทศที่ถือว่า มีลักษณะเด่นทางด้านเอกลักษณ์ ประกอบกับคุณลักษณะด้านการถักทอที่ไม่เหมือนประเทศอื่นๆ ทำให้สิ่งทอประเทศไทยกำลังเป็นที่นิยมในตลาดต่างประเทศเป็นจำนวนมาก เช่น ประเทศในโซนยุโรป  อเมริกา และรวมไปถึงประเทศเพื่อนบ้านอย่างในเอเชียด้วยกัน ทำให้เห็นได้ว่าผ้าผืนเป็นสินค้าส่งออกสำคัญของไทยที่นำรายได้เข้าประเทศเป็นจำนวนปีละหลายล้านกว่าบาท
ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากผ้าผืนมีมากมายหลายอย่างด้วยกัน ซึ่งสามารถนำมาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์อื่นๆได้อีกมากมาย โดยผ้าผืนหนึ่งๆสามารถที่จะบ่งบอกได้ว่ามีที่มาจากภาคใด ประเทศใด โดยสามารถสังเกตได้จากเอกลักษณ์ที่อยู่บนผืนผ้านั้นๆ  จุดนี้เป็นสิ่งที่สื่อให้เห็นเห็นว่า ผ้าไทย สมควรแก่การอนุรักษ์
แต่ในปัจจุบันนี้กระแสในเรื่องด้านแฟชั่นเครื่องนุ่งห่มกำลังเป็นที่นิยมและมีอิทธิพลเป็นอย่างมาก ดั่งจะเห็นได้จากตามสื่อต่างๆ สำหรับประเทศไทย ความนิยมในเรื่องเครื่องนุ่งห่มก็กำลังถือว่าเป็นที่น่าสนใจและน่าจับตามอง  สังเกตุได้จากเสื้อผ้าเครื่องแต่งกายฝีมือดีไซเนอร์คนไทยก็มีชื่อเสียงอย่างมากในต่างประเทศ ,การแต่งกายของประชากรในแต่ละวัยมีความร่วมสมัยมากขึ้น โดยเฉพาะในช่วงวัยรุ่นไปจนถึงวัยกลางคน ทางด้านแบรนด์สินค้าก็หันมาสนใจในการนำผ้าไทยมาประยุกต์ใช้กันมากขึ้น  ซึ่งประเทศไทยก็ให้การสนับสนุนและส่งเสริมในเรื่องนี้ให้พัฒนายิ่งๆขึ้นไป  แต่ในการให้การสนับสนุนก็ยังไม่เกิดความชัดเจนในด้านสถานที่
เนื่องจากกรุงเทพมหานครสถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ ได้จัดทำแผนแม่บทการพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มไทย (2555-2559) รองรับการเปิดเสรีอาเซียน และการแข่งขันในตลาดโลก หนึ่งในแผนงานคือผลักดันให้ไทยเป็นเมืองแฟชั่น โดยจะมีการประชาสัมพันธ์และยกระดับการผลิตสินค้า ซึ่งจะเชิญ นส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี เป็นพรีเซนเตอร์
ตามแผนแม่บทเบื้องต้น จึงควรเสริมสร้างโครงการที่ส่งเสริมให้รองรับกับการที่จะนำประเทศเป็นศูนย์กลางการค้าอุตสาหกรรมสิ่งทอของเอเชีย โดยเพิ่มเติมในส่วนที่ยังขาด และไม่ได้รับการสนับสนุนให้มีการพัฒนายิ่งขึ้น นั่นก็คือ การสนับสนุนในเรื่องสถานที่จัดแสดงผลิตภัฑณ์ที่เกี่ยวกับสิ่งทอ
โครงการ” พิพิธภัณฑ์” นี้จึงเปรียบเสมือนแหล่งการเรียนรู้ด้านอุตสาหกรรมสิ่งทอ และแฟชั่นเครื่องนุ่งห่มถือเป็นแห่งแรกของประเทศไทย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่ออนุรักษ์ศิลปะความเป็นเอกลักษณ์สิ่งทอจากธรรมชาติของไทย ให้คงอยสืบต่อไป โดยที่ไม่ทำให้คนสมัยใหม่รู้สึกว่าเป็นศิลปะที่ล้าหลัง ไม่ร่วมสมัย ส่งเสริมให้เยาชนเกิดแรงบันดาลใจ มีความริเริ่มสร้างสรรค์ผลงานด้านอุตสาหกรรมสิ่งทอ

โครงการวิทยานิพนธ์  พิพิธภัณฑ์ผ้า

The  textile fashion museum of Thailand.

1.ประเด็นที่มาของโครงการด้านเศรษฐกิจ

2.ประเด็นที่มาด้านการผลผลิตอุตสาหกรรมสิ่งทอภายในประเทศ

โครงการวิทยานิพนธ์  พิพิธภัณฑ์ผ้า

The  textile fashion museum of Thailand.

3.ประเด็นที่มาโครงการด้านการศึกษา

พิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย ปัจจุบันที่มีการให้ความสำคัญกับด้านสิ่งทอ มีอยู่ด้วยกัน       แห่ง  คือ

1.               jim thompson museum Bangkok กรุงเทพมหานคร

2.   พิพิธภัณฑ์ผ้า มหาวิทยาลัยนเรศวร พิษณุโลก

3.               พิพิธภัณฑ์ผ้าทองคำ  สุโขทัย

4.               พิพิธภัณฑ์ผ้า  ศูนย์ศิลปาชีพ 

5.               พิพิธภัณฑ์ผ้าโบราณ สบันงา  เชียงใหม่

6.               พิพิธภัณฑ์ผ้าจอมทอง เชียงใหม่

จากข้อมูลเบื้องต้นสามารถแสดงให้เห็นว่าประเทศไทยมีพิพิธภัณฑ์ผ้าด้วยกันหลายจังหวัด และส่วนมากก็จะตั้งงอยู่ที่จังหวัดทางภาคเหนือเป็นส่วนใหญ่ และพิพิธภัณฑ์ดังกล่าวก็สื่อถึงความเป็นพื้นเมืองของภูมิภาคนั้นๆ หรือเน้นไปทางพื้นเมืองของไทยโดยเฉพาะ ซึ่งยังขาดในด้านที่รวบรวมผลงาน และสถานที่จัดแสดงงานที่แสดงถึงความเป็นสากล  รวมไปถึงความต้องการทางด้านฟังก์ชั่นพิเศษ

4.ประเด็นที่มาโครงการด้านการพัฒนาทางด้านแฟชั่นภายในประเทศ

อุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มของไทย ได้มีความเชื่อมโยงกับผู้ผลิตและผู้ค้าปลีกในตลาดต่างประเทศที่เป็นประเทศคู่ค้า ได้แก่ อเมริกาเหนือ, ยุโรป และญี่ปุ่น นอกจากนี้อุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ โดยรัฐบาลได้ทุ่มเทงบประมาณเพื่อดาเนินนโยบายพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ เช่น โครงการกรุงเทพฯ เมืองแฟชั่น (Bangkok Fashion CityProject) และศูนย์ธุรกิจแฟชั่นในภูมิภาค เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมแฟชั่นของไทยในอนาคต และนอกจากนั้นรัฐบาลมีมาตราการที่มุ่งส่งเสริมการลงทุนจากต่างประเทศ

โครงการวิทยานิพนธ์  พิพิธภัณฑ์ผ้า

      The silk fashion museum of Thailand.

วัตถุประสงค์ด้านการศึกษา

1.             เพื่อศึกษาเกี่ยวกับอุตสาหกรรมสิ่งทอจากธรรมชาติ ของประเทศไทย ที่เกี่ยวเนื่องกับการออกแบบโครงการ

2.             เพื่อศึกษากลุ่มผู้ใช้โครงการ กิจกรรม ว่ามีความสัมพันธ์กันพื้นที่มช้สอยของโครงการ

3.             เพื่อศึกษาถึงขั้นตอนการออกแบบ รายละเอียดโครงการ เพื่อให้ทราบถึงกระบวนการในการออกแบบครงการ

ขอบเขตการศึกษา

1.             ศึกษาข้อมูลที่เกี่ยวกับเศรษฐกิจอุตสาหกรรมสิ่งทอจากธรรมชาติ การส่งออกสินค้า แนวโน้มการเจริญเติบโต ทั้งภายใน และภายนอกประเทศ

2.             ศึกษาทางด้านการพัฒนาแนวโน้นการเจริญเติบโตของแฟชั่นไทย

3.             ศึกษาทางด้านโครงการด้านการศึกษาของผู้ที่มีความสนใจในด้านอุตสาหกรรมสิ่งทอจากธรรมชาติ และด้านแฟชั่น

4.             ศึกษาทางด้านนโยบาย การจัดทำแผนแม่บทอุตสาหกรรมสิ่งทอ และเครื่องนุ่งห่มไทย